نخستين بار راهآهن آذربايجان بدست دولت روس تزاري در سال 1913 ميلادي آغاز شد. و درتابستان همان سال پيش از آغاز جنگ جهاني اول نقشه برداري راهآهن جلفا آغاز شد. و در پايان همانسال به پايان رسيد. در زمستان سال 1913 طرح آن تهيه و هزينه پيشبيني شده تنظيم گشت و در سال1914 مجموعه آنها براي تصويب به وزارت راه روسيه ارسال شد. در اوايل همين سال كارهاي مقدماتياين راه از قبيل سفارش دادن وسايل ساختماني ماشينهاي لازم ولوازم ارتباطي و غيره انجام گرفت. درماه مه 1914 ميلادي يعني درست دو ماه پيش از جنگ جهاني اول كارهاي ساختماني راهآهن آذربايجانآغاز شد. با شروع جنگ جهاني اول و ورود دولت عثماني به جنگ و اتحاد امپراتوري آلمان در ماهدسامبر 1914 قشون تركهاي عثماني داخل آذربايجان شد و در ماه ژانويه 1915 وارد تبريز گرديده وخط آهن آذربايجان را تا مرند اشتغال كردند.
مشخصات فني راهآهن قديم آذربايجان
عرض راهآهن جلفا به تبريز و بندر شرفخانه به تبريز هم عرض راهآهن روسيه (1524) ميليمترسازنده اين خط مهندس آناتول ترسكينشكي روسي بود كه پس از انقلاب روسيه به تابعيت ايران در آمدو در ساختن راهآهن ايران همكاريهاي مؤثري نمود.
از منتهياليه پل فلزي شركت راهآهن جلفا به تبريز تا محور ايستگاه(واغزال) تبريز طول راهآهنمزبور 147 كيلومتر و 412 متر است هنگامي كه راهآهن جلفا به تبريز را ميساختند چون بين جلفايروس و رود ارس يعني تا اوايل پل فلزي راه آهني وجود نداشت شركت جلفا به تبريز ناگزير شد. اينفاصله را هم كه طول آن يك كيلومتر و 477 متر بود به هزينه خود راهآهن ساخته و خط را به راه آهن روسيه اتصال دهد. درازی راهآهن جلفا به تبريز بدون راهآهنی كه بين رود ارس و جلفاي روس واقع است بهانضمام دو راهه درياچه اروميه بالغ بر 202 كيلومتر و 706 متر ميباشد.
خط فرعي ايستگاهها از جلفا به تبريز در حدود 18/755 كيلومتر بوده خط اصلي راهآهن جلفا بهتبريز داراي 9 ايستگاه و 10 توفقگاه و نيم ايستگاه ميباشد. پل فلزي رودخانه ارس در مرز ايران داراييك دهانه بطول 106/67 متر است. كه فاصله ميان دو پايه آن بطول 109/20 متر ميباشد. عرض پل ششمتر است. خيز طاق پل به بلندي 16/20 متر و وزن آن 598/850 تن ميباشد. راهآهن آذربايجان طبقپيمان مورخه 4 بهمن 1291 شمسي (24 ژانويه 1913) كه بين حسن وثوقالدوله وزير امور خارجهدولت ايران و بانك استقراضي روسيه به امضا رسيد. از طرف ديگر دولت روسيه تزاري ساخته شد و پساز انقلاب روسيه و روي كارآمدن دولت شوروي سوسياليستي مطابق پيمان مورخه 1299 شمسي(فوريه 1921( تمام تاسيسات آن به دولت ايران واگذار گرديد. واز آن پس اداره آن بعهده وزارت راهسپرده شد. عرض خط اين راهآهن 1524 ميليمتر. مطابق عرض خطوط روسيه بود كه از عرض خط سراسري ايران 89 ميليمتر عريضتر است. بعدآ عرض راهآهن آذربايجان برابر با عرض بينالملليراهآهن ايران شد. در طول خطوط اصلي و فرعي راهآهن آذربايجان تا پيوستن آن به خط راهآهنسرتاسري ايران جمعآ در حدود 750 طاق پل آبرو دارد. مهمترين آنها پل آهني ارس واقع در جلفا در147 كيلومتري كه طول آن 106 متر و عرض آن 6 متر است. راهآهن آذربايجان در طول خطوط خود درمحور تبريز ـ مرند جلفا فقط داراي يك تونل ميباشد كه در كيلومتر 123 واقع گرديده و طول آن124/85 متر است.
در سال 1336 دولت ايران راهآهني را كه سابقا"از طرف روسهاي تزاري از جلفا به تبريز از تبريز بهصوفيان و شرفخانه كشيده شده و عرض آن بيش از راهآهن معمولي بود. بر چيده شد و از نواره آهني بهعرض معمولي و بينالمللي راهآهن ايران يعني 1435 ميليمتر و طول آن 146 كيلومتر از جلفا به تبريزكشيده شده است. راهآهن تبريز به جلفا داراي 9 ايستگاه است و از شهرهاي صوفيان مرند ـ هاديشهرعبور ميكند.
پل آهن جلفا تصویر لوگو

اولا تولد مولالموحدین حضرت علی (ع) را تبریک میگویم ودر وصفش همان بس که شهریار سخن میگوید:

