تبليغاتX
شهرستان جلفا - معنی لفظی نام زنوز و جلفا از یک محقق

شهرستان جلفا

ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس @@@ بوسه زن بر خاک آن وادی و مشکین کن نفس

 تصویری از مناظر زنوز

این نظر را در باره نام جلفا یک هموطن محقق از سوئد ارسال نموده اند عین نوشته ایشان را پست کرده و انتظار مطالب بیشتر را از ایشان داریم . باتشکر از آقای جواد مفرد کهلان محقق جغرافیای تاریخی کهن ایران از کشور سوئد

با درود

جواد مفرد کهلان محقق جغرافیای تاریخی کهن ایران سوئد.

زنوز: نام زنوز را در لغت اوستایی می توان ترکیبی از زن (شهر، ریشه کلمه زنتو) و اوز (چشمه ها) گرفت؛ یعنی شهر چشمه ساران  نظیر نام شیشوان که به معنی دارنده آب روان و رودخانه است. چه در مورد این شهرک مطلب زیر را در سایت میراث فرهنگی چنین بیان نموده اند:                                                                                  

"در زنوز قديم بيش از 500 چشمه وجود داشته و اكثر آنها به علت موقعيت زمين به سوي قبله جاري مي‌شدند. در برخي نوشته ها تعداد اين چشمه ها 360 يا 370 عدد ذكر شده است و اكنون نيز اكثر آنها در حياط منازل، باغات وكوچه ها موجود هستند و جريانشان سرسبزي خاصي را در سراسر اين منطقه به وجود آورده است. از جمله اين چشمه ها مي توان عبدالله چشمه سي، پاشا سويي، مركو يا ملك آب، نهردوشان، كندارخي، ابولفتح چشمه سي (آب منبع قديم زنوز) علي سويي، خطيب، عزيز چشمه سي را نام  برد

نمایی فضایی از شهر جلفا

جلفا : نام جلفا را در فرهنگنامه های فارسی به معنی بافنده (جولاه) گرفته اند. ولی اساساً چنین مفهومی برای نام یک شهر معقول به نظر نمی رسد چون شهر یا قصبه اولیه برای خود نامی داشته است و این صنعت بعد در آن پای گرفته است؛ لذا باید دنبال آلترناتیو منطقی تری برای نام و نشان کهن این شهر بود. از آنجاییکه بیزانسیان و ارامنه نامهای کهن آپاریس و جوقا را هم برای جلفا قید نموده اند و با توجه به اینکه در گذشته این مناطق در حیطه زبان آریایی ایرانی و سکایی بوده است؛ لذا از فرهنگنامه غنی آریایی ایرانی می توان در این باب استفاده کرد و هر سه نام کهن ایرانی این  شهر در منابع ایرانی و ارمنی و بیزانسی یعنی جلفا (جیه-لاو-ا)، جوقا (جیه –اوگا) و آپاریس (بالایی در زبان پهلوی) دارای معنی مشترک جایگاه واقع بر روی پشته و بلندی گرفت. بر این اساس معنی نامهای آن شهر واقع بر روی بلندی و پشته بوده است. ارامنه کل این منطقه را گقتن (گا- کت- ان) می نامیده اند که آن را می توان محل آوازخوانان معنی نمود. به قول موسی خورنی گوسانها (گائو زانها، آوازخوانان) در این منطقه انگور خیز ترانه هایی به خصوص در باب آرتاشش (عادل، کورش/فریدون) و پسرانش می خوانده اند.       

خاطرات آقای شاپوری گرگری و تصاویر  قدیمی ، تاریخ جاری یک قرن اخیر شهرستان جلفا ...کلیک کنید

+ نوشته شده در  88/04/06ساعت 8:56  توسط حیدر صادقی  |